Je staat erbij stil op een koude zondagochtend. Je oude thermostaat tikt zachtjes op de muur, een retro exemplaar dat je eigenlijk alleen maar gebruikt om de temperatuur iets hoger te draaien.
▶Inhoudsopgave
Je hoort je buurman vertellen over zijn gloednieuwe slimme thermostaat. Hij bespaart er euro’s mee en bedient alles vanaf zijn telefoon.
Jij wilt dat ook. Je pakt je telefoon, bestelt een Nest, een Tado of een Honeywell, en dan begint het te kriebelen: moet ik deze zelf installeren of bel ik iemand?
In een koopwoning ben je de baas. Je boort een gat, je vervangt een schakelaar, je installeert een apparaat.
Maar in een huurwoning werkt dat net even anders. Je bent namelijk niet de eigenaar van de installatie. Toch is het antwoord vaak verrassend positief. Laten we dieper duiken in de wereld van de slimme thermostaat en wat mag en niet mag in een huurhuis.
De basisregel: wie is de baas over de ketel?
Om te weten of je zelf aan de slag mag, moet je eerst weten wie de cv-ketel beheert. In de meeste huurwoningen is de cv-ketel eigendom van de verhuurder of van een onderhoudsbedrijf.
Je mag hem niet zomaar openbreken of vervangen. Een slimme thermostaat is echter vaak geen permanente modificatie.
Je sluit hem aan op bestaande draden en als je ooit verhuist, neem je hem weer mee of zet je de oude thermostaat terug. De vuistregel is simpel: veranderingen aan het gasleidingwerk of de interne onderdelen van de ketel zijn taboe. Maar een thermostaat die je simpelweg op de bestaande bedrading aansluit, is vaak wel toegestaan.
Wel is het slim om even je huurcontract te checken. Soms staat er een clausule in over het aanpassen van installaties.
Is dat er niet? Dan sta je vaak sterk.
Mag je het zelf installeren? De technische check
Veel huurders denken dat je een monteur nodig hebt, maar de meeste slimme thermostaten zijn ontworpen voor de doe-het-zelver. Als je een standaard cv-ketel hebt met een open systeem (wat in Nederland het geval is bij de meeste woningen), dan is de installatie vaak een fluitje van een cent.
Wanneer kun je het zelf?
Je kunt het zelf installeren als je ketel beschikt over een standaard aansluiting voor een thermostaat. Dit zijn meestal twee draadjes (meestal rood en wit of bruin en blauw). Je haalt de oude thermostaat van de muur, sluit de draden aan op de juiste pinnen van je nieuwe slimme thermostaat, en monteert de basisplaat terug.
De bijbehorende app op je telefoon doet de rest. Merken zoals Nest, Tado en Honeywell Home hebben uitstekende handleidingen.
Wanneer bel je een professional?
Ze laten je precies zien welke draden waar moeten. Als je een beetje handig bent en een schroevendraaier kunt vasthouden, ben je in twintig minuten klaar. Er zijn uitzonderingen.
Als je ketel geen stroomvoorziening heeft voor een thermostaat (een zogenaamd ‘systeem’ zonder 230V), of als je een complexe installatie hebt met bijvoorbeeld vloerverwaming en radiatoren samen, dan kan het ingewikkeld worden. Ook als je bedrading ontbreekt of als je niet zeker weet welke draad wat doet, is het verstandig om een elektricien of cv-monteur te bellen. Je wilt namelijk niet per ongeluk je ketel uitschakelen of kortsluiting veroorzaken.
De verhuurder: informeren is slimmer
Hoewel je wettelijk vaak vrij bent om een thermostaat te plaatsen, is het verstandig om je verhuurder even een appje te sturen. Waarom?
Omdat het voor hen fijn is om te weten. Als er later iets misgaat met de ketel, weten ze dat er een andere thermostaat op zit.
Bovendien voorkomt het misverstanden. Stel je voor: je verhuist en laat de slimme thermostaat hangen. De volgende huurder weet niet hoe het werkt en de verhuurder heeft een apparaat waar ze niet om gevraagd hebben. Meestal is een kort berichtje voldoende: “Hoi, ik installeer een slimme thermostaat, ik neem hem mee bij verhuur, of zet de oude terug.”
De voordelen van een slimme thermostaat in een huurhuis
Waarom zou je het eigenlijk doen? Een slimme thermostaat is geen overbodige luxe, zelfs niet als je de woning niet bezit. Een gemiddelde huishouden bespaart tot 300 euro per jaar met een slimme thermostaat.
Energiebesparing
Dit komt door de programmeerbare schema’s en de optie om de verwarming op afstand aan te zetten.
Comfort en gemak
Als je vaak laat thuis bent, schakelt het systeem automatisch uit. In een huurwoning waar je misschien geen zonnepanelen of andere energiebesparende maatregelen mag treffen, is dit een makkelijke win.
Je bedient de verwarming vanaf de bank of zelfs onderweg. Geen gedoe meer met oude klokken die je niet begrijpt. Bovendien leren moderne systemen zoals Tado je woning kennen: hoe snel koelt het af?
Meenemen of achterlaten?
Wanneer moet de verwarming aan? Een groot voordeel van de meeste slimme thermostaten is dat ze demontabel zijn.
Koop je een Nest of een Tado? Dan kun je hem bij je volgende verhuizing meenemen. Je zet de oude thermostaat terug en je bent geen geld kwijt. Sommige verhuurders vinden het zelfs prettig als je een kwalitatief goede thermostaat achterlaat, mits je uitlegt hoe het werkt.
Welke slimme thermostaat kies je voor een huurwoning?
Niet elke thermostaat is even geschikt voor een huurwoning. Je wilt iets dat makkelijk te installeren en te demonteren is.
Nest Learning Thermostat
Een klassieker. De Nest leert je gedrag en schakelt automatisch uit als je weggaat.
Tado Smart Thermostat
Hij is prachtig om te zien en eenvoudig te installeren. Nadeel: hij is wel prijzig. Tado is specifiek gericht op energiebesparing en is erg populair in Europa. Het werkt perfect met verschillende ketels en is makkelijk uit te breiden met radiatorventielen.
Ideaal als je in een huurwoning met oude radiatoren zit en de warmte beter wilt verdelen.
Honeywell Home T6
Een sterke keuze voor wie van precisie houdt. Deze thermostaat is compact en heeft een goede app. Hij is iets technischer, maar zeer betrouwbaar.
Mag je de thermostaat niet vervangen? Dan is er nog een andere optie.
De budget optie: een slimme radiatorventiel
Je kunt slimme radiatorventielen kopen (van merken zoals Tado of Danfoss). Deze schroef je op je radiatoren en je bedient ze per kamer via een app.
Je hoeft niets aan de hoofdthermostaat te doen. Dit is vaak de perfecte oplossing voor huurders zonder toestemming.
Stappenplan: zelf installeren in 5 stappen
Ben je eruit en ga je zelf aan de slag? Volg dan dit simpele stappenplan.
Stap 1: Check je ketel
Kijk op de website van de fabrikant of jouw ketel compatibel is. De meeste moderne ketels werken met een ‘OpenTherm’ protocol, wat perfect is voor slimme thermostaten. Stap 2: Haal de stroom eraf
Veiligheid eerst.
Zet de cv-ketel uit via de schakelaar of haal de stroom er even af.
Stap 3: Verwijder de oude thermostaat
Draai de schroefjes los en kijk goed naar de bedrading. Maak een foto met je telefoon, zodat je later weet welk draadje waar zat. Stap 4: Sluit de nieuwe aan
Draadje op de juiste plek, basisplaat monteren, thermostaat erop klikken. De app downloaden en je netwerk instellen.
Stap 5: Testen Zet de ketel weer aan en test of de verwarming aanslaat via de app. Als het werkt, ben je klaar.
Conclusie
Een slimme thermostaat installeren zonder technische kennis is in een huurwoning vaak makkelijker dan je denkt.
Je mag het meestal zelf, zolang je niets permanents doet aan de gasleidingen of de ketel zelf. Het levert je comfort op, een lagere energierekening en een stukje moderne technologie in huis. Check je huurcontract, overleg eventueel met je verhuurder en kies een model dat bij jouw situatie past. Dan sta je er deze winter warmpjes bij, zonder dat je een monteur hoeft te bellen.